یک فنجان نوشیدنی گرم می‌تواند خشکی گلو را کمتر کند، سرفه را آرام‌تر کند و نوشیدن مایعات را در روزهای بیماری آسان‌تر سازد. اگر دنبال دمنوش برای سرماخوردگی می‌گردید، بهتر است انتخابتان را براساس علامتی که بیشتر اذیتتان میکند انجام دهید. دمنوش مناسب گلودرد لزوماً همان گزینه‌ای نیست که برای سرفه خلطدار پیشنهاد میشود.
در این مطلب ۱۰ دمنوش ساده و در دسترس را معرفی می‌کنیم. طرز تهیه هرکدام را می‌گوییم و به نکات مصرف برای کودکان، زنان باردار و افرادی که دارو می‌خورند می‌رسیم.
فهرست مطالب
دمنوش چه کمکی به سرماخوردگی میکند؟
سرماخوردگی معمولاً با آبریزش بینی، گرفتگی بینی، سرفه و گلودرد همراه است. نوشیدنی گرم گلو را مرطوب نگه می‌دارد و بخار آن می‌تواند برای مدتی تنفس از راه بینی را راحت‌تر کند. دریافت مایعات کافی نیز زمانی که تب دارید یا اشتهایتان کم شده است اهمیت بیشتری پیدا میکند.
بعضی گیاهان اثر آرام‌کننده یا خلط‌آور دارند و عسل نیز می‌تواند شدت سرفه را در بزرگسالان و کودکان بالای یک سال کمتر کند. استراحت، نوشیدن مایعات و استفاده از عسل از توصیه‌های مرکز کنترل و پیشگیری از بیماری‌ها برای مراقبت از سرماخوردگی هستند. نوع دمنوش را با توجه به علائم انتخاب کنید. اگر بیماری شدید شده یا طول کشیده است، علت علائم باید بررسی شود.
برای هر علامت چه دمنوشی بخوریم؟
جدول زیر انتخاب را ساده‌تر میکند:
| علامت اصلی | انتخاب‌های مناسب | دلیل انتخاب |
|---|---|---|
| خشکی و سوزش گلو | عسل و لیمو، گل ختمی، پنیرک | گرم و نرم‌کردن گلو |
| سرفه خشک | عسل و لیمو، گل ختمی، بابونه | کاهش تحریک و کمک به آرامش |
| سرفه خلطدار | آویشن | کمک به خروج خلط |
| گرفتگی بینی | نعناع یا هر نوشیدنی گرم | گرما و بخار نوشیدنی |
| تهوع و بی‌اشتهایی | زنجبیل رقیق | طعم تند و کمک به کاهش تهوع |
| بی‌قراری پیش از خواب | بابونه | نوشیدنی گرم و آرامش‌بخش |
دمنوش را ولرم بنوشید. مایع بسیار داغ می‌تواند گلوی حساس را بیشتر تحریک کند. اگر چند علامت دارید، یک یا دو گزینه ساده را انتخاب کنید.
بهترین دمنوش‌ها برای سرماخوردگی و گلودرد
۱. دمنوش عسل و لیمو
عسل و لیمو یکی از ساده‌ترین نوشیدنی‌ها برای گلودرد و سرفه است. یک قاشق چای‌خوری عسل و کمی آب‌لیموی تازه را به یک فنجان آب گرم بیفزایید. می‌توانید آن را عصر یا پیش از خواب بنوشید. اگر رفلاکس معده دارید، مقدار لیمو را کم کنید؛ چون طعم ترش ممکن است سوزش را بیشتر کند. عسل نیز برای کودک زیر یک سال مناسب نیست.
۲. دمنوش آویشن
برای تهیه دمنوش آویشن، یک قاشق چای‌خوری آویشن خشک را در یک فنجان آب جوش بریزید. پس از ۷ تا ۱۰ دقیقه آن را صاف کنید و در صورت تمایل کمی عسل بیفزایید. اگر به گیاهان خانواده نعناع حساسیت دارید یا بعد از مصرف دچار ناراحتی معده می‌شوید، دمنوش را کنار بگذارید.
۳. دمنوش زنجبیل
اگر سرماخوردگی با تهوع یا بی‌اشتهایی همراه شده است، سه تا چهار برش نازک زنجبیل تازه را ۱۰ دقیقه در آب داغ قرار دهید. سپس کمی عسل یا لیمو اضافه کنید. طعم زنجبیل تند است و دمنوش غلیظ آن می‌تواند معده را تحریک کند. اگر داروی رقیقکننده خون مصرف می‌کنید، بیماری زمینه‌ای دارید یا قرار است جراحی شوید، مصرف منظم و زیاد زنجبیل را با پزشک هماهنگ کنید.
۴. دمنوش گل ختمی
گل ختمی بافتی لعاب‌دار دارد و برای گلوی خشک و سرفه تحریکی خوشایند است. یک قاشق چای‌خوری از گیاه را با یک فنجان آب گرم مخلوط کنید و ۱۰ تا ۱۵ دقیقه زمان بدهید. مواد لعاب‌دار ممکن است جذب بعضی داروهای خوراکی را تغییر دهند. بهتر است بین این دمنوش و دارویتان دست‌کم دو ساعت فاصله باشد. اگر داروی مهم روزانه دارید، زمان مناسب را از داروساز بپرسید.
۵. دمنوش پنیرک
برای خشکی دهان، سوزش گلو و سرفه خشک، یک قاشق غذاخوری پنیرک را در یک فنجان آب داغ بریزید. پس از ۱۰ دقیقه نوشیدنی را صاف کنید و ولرم بنوشید. گیاه را از بسته‌بندی معتبر تهیه کنید تا با گونه‌های دیگر اشتباه نشود. درباره مصرف منظم پنیرک در بارداری، شیردهی و کودکان اطلاعات محدودی وجود دارد؛ در این شرایط پیش از مصرف نظر پزشک را بپرسید.
۶. دمنوش بابونه
یک قاشق چای‌خوری گل بابونه را با آب جوش مخلوط کنید و پس از ۵ تا ۸ دقیقه صاف کنید. این نوشیدنی با کمی عسل برای عصر یا پیش از خواب مناسب است. بابونه بیشتر به آرامش و نوشیدن مایعات کمک میکند و انتخاب مناسبی برای سرفه شبانه همراه با بی‌قراری است. افرادی که به گل داوودی، کاسنی یا گیاهان هم‌خانواده حساسیت دارند، ممکن است به بابونه نیز واکنش نشان دهند.
۷. دمنوش نعناع
برای گرفتگی بینی، چند برگ نعناع تازه یا یک قاشق چای‌خوری نعناع خشک را ۵ تا ۷ دقیقه دم کنید. رایحه نعناع و بخار نوشیدنی گرم حس تنفس راحت‌تری ایجاد میکند. نعناع در بعضی افراد رفلاکس و سوزش معده را بیشتر میکند. اگر بعد از نوشیدن آن سرفه یا سوزش گلویتان شدت گرفت، گزینه ملایم‌تری مانند عسل و آب گرم را انتخاب کنید.
۸. چای سبز و لیمو
یک قاشق چای‌خوری چای سبز را دو تا سه دقیقه در آب داغی که کمی از جوش افتاده دم کنید. در پایان چند قطره لیمو بیفزایید. دم‌کشیدن طولانی‌تر، طعم آن را تلخ میکند. این نوشیدنی کافئین دارد. اگر خواب شبانه‌تان به‌هم ریخته، تپش قلب دارید یا به کافئین حساس هستید، آن را صبح بنوشید یا چای سبز کم‌کافئین انتخاب کنید.
۹. دمنوش سیب و دارچین
نصف سیب را نازک برش بزنید و همراه یک تکه کوچک چوب دارچین در دو فنجان آب قرار دهید. ترکیب را ۱۰ دقیقه با حرارت ملایم گرم کنید. طعم سیب نیاز به شکر را کمتر میکند. این دمنوش برای تأمین مایعات و ایجاد تنوع مناسب است. دارچین را در مقدار کم به کار ببرید و از مصرف روزانه ترکیب‌های بسیار غلیظ خودداری کنید؛ به‌خصوص اگر بیماری کبدی دارید یا داروی خاص مصرف می‌کنید.
۱۰. دمنوش چهارگل
چهارگل ترکیب ثابتی ندارد و ممکن است شامل گل ختمی، پنیرک، بنفشه، سپستان یا گیاهان دیگر باشد. پیش از دم‌کردن، مواد روی بسته را بخوانید و حساسیت‌های خود را در نظر بگیرید. مقدار مصرف را براساس دستور همان محصول تنظیم کنید. اضافه‌کردن چند گیاه دیگر به ترکیبی که مواد آن را دقیق نمی‌شناسید، احتمال حساسیت و تداخل را بالا می‌برد. برای کودکان و دوران بارداری نیز چهارگل انتخابی نیست که بدون بررسی ترکیبات مصرف شود.
بهترین دمنوش برای گلودرد کدام است؟
برای گلوی خشک، عسل و لیمو انتخاب سادهای است. گل ختمی و پنیرک نیز به‌دلیل بافت لعاب‌دار احساس نرمی بیشتری ایجاد میکنند. اگر لیمو باعث سوزش میشود، آب گرم و عسل را امتحان کنید.
دمنوش را ولرم بنوشید و در فاصله میان فنجان‌ها آب مصرف کنید. غرغره آب‌نمک ولرم و مرطوب نگه‌داشتن هوای اتاق نیز می‌تواند ناراحتی گلو را کمتر کند.
برای سرفه خشک و خلطدار چه دمنوشی مناسب است؟
برای سرفه خشک، نوشیدنی‌هایی که گلو را مرطوب میکنند انتخاب بهتری هستند. عسل و لیمو، گل ختمی و پنیرک در این گروه قرار می‌گیرند. برای سرفه خلطدار میتوان دمنوش آویشن را امتحان کرد و هم‌زمان مایعات کافی نوشید.
اگر سرفه با تب بالا، تنگی نفس، درد قفسه سینه یا خس‌خس همراه است، انتخاب دمنوش موضوع اصلی نیست و باید علت علائم بررسی شود. سرفه‌ای که پس از بهترشدن دوباره شدت می‌گیرد نیز نیاز به توجه دارد.
دمنوش سرماخوردگی را روزی چند بار بخوریم؟
برای بیشتر بزرگسالان، یک تا دو فنجان دمنوش رقیق در روز کافی است. آب، سوپ و نوشیدنی‌های بدون قند نیز در برنامه بمانند.
هر بار یک ترکیب ساده مصرف کنید تا عامل حساسیت یا دل‌درد مشخص باشد. دمنوش را غلیظ نکنید و در مصرف عسل زیاده‌روی نکنید.
کودکان چه دمنوشی میتوانند بخورند؟
برای کودک، آب و مایعات متناسب با سن در اولویت هستند. کودک بالای یک سال می‌تواند کمی عسل را در آب ولرم مصرف کند. عسل برای کودک زیر یک سال خطر بوتولیسم دارد.
برای نوزادان و کودکان خردسال سرخود دمنوش گیاهی آماده نکنید. نوشیدنی باید ولرم باشد و ترکیب‌های چندگیاهی تنها با نظر پزشک مصرف شوند.
مصرف دمنوش در بارداری و همراه دارو
ترکیبات گیاهی میتوانند روی انعقاد خون، قند خون، فشارخون یا داروهای آرامبخش تأثیر بگذارند. اگر داروی روزانه مصرف می‌کنید، نام گیاه را به پزشک یا داروساز بگویید.
در بارداری و شیردهی، دمنوش ترکیبی و غلیظ را بدون هماهنگی مصرف نکنید. مصرف زنجبیل، بابونه، آویشن و چهارگل باید با توجه به شرایط فرد بررسی شود.
چه زمانی گلودرد و سرفه به معاینه نیاز دارد؟
گلودرد همیشه از سرماخوردگی نیست. آنفولانزا، کرونا، حساسیت و عفونت استرپتوکوکی نیز میتوانند علائمی شبیه به هم ایجاد کنند. در صورت تنگی نفس، مشکل بلع، کم‌آبی، خون در بزاق یا خلط، درد قفسه سینه یا بدترشدن علائم به پزشک مراجعه کنید. تب بیش از چهار روز، علائمی که بیشتر از ۱۰ روز بدون بهبود ادامه دارند یا بیماری‌ای که بهتر شده و دوباره شدت گرفته است نیز به ارزیابی نیاز دارد. برای بررسی این علائم می‌توانید از خدمات ویزیت پزشک در منزل استفاده کنید و بدون مراجعه به درمانگاه معاینه شوید.
گاهی پزشک برای تشخیص آنفولانزا، کرونا، عفونت گلو یا بررسی وضعیت عمومی آزمایش تجویز میکند. در صورت داشتن نسخه یا درخواست پزشک، خدمات آزمایش در منزل می‌تواند نمونه‌گیری را بدون رفت‌وآمد به آزمایشگاه انجام دهد.
جمع‌بندی
بهترین دمنوش برای سرماخوردگی به علامت اصلی شما بستگی دارد. عسل و لیمو، گل ختمی و پنیرک برای گلوی خشک مناسب‌اند. آویشن بیشتر برای سرفه خلطدار انتخاب میشود و زنجبیل رقیق در زمان تهوع یا بی‌اشتهایی خوشایند است. بابونه نیز می‌تواند بخشی از برنامه آرام شبانه باشد.
دمنوش را رقیق و ولرم آماده کنید و در کنار آن آب و غذای سبک بخورید. برای کودکان، دوران بارداری و مصرف هم‌زمان داروها احتیاط بیشتری لازم است. اگر علائم شدید یا طولانی شدند، معاینه و تشخیص علت را عقب نیندازید.
برای دریافت خدمات موردنیاز خانه و محل کار می‌توانید درخواست خود را در هوم سرویز ثبت کنید.
سؤالات متداول
قوی‌ترین دمنوش برای سرماخوردگی چیست؟
برای گلودرد و سرفه خشک، عسل و لیمو یا گل ختمی مناسب است. برای سرفه خلطدار نیز آویشن انتخاب شناخته‌شده‌تری است.
بهترین دمنوش برای گلودرد و سرفه کدام است؟
عسل و آب گرم انتخاب سادهای است. گل ختمی و پنیرک نیز به مرطوبشدن گلو کمک میکنند. نوشیدنی را ولرم بنوشید.
آیا دمنوش آویشن برای سرفه خشک مناسب است؟
آویشن بیشتر برای سرفه خلطدار استفاده میشود. برای سرفه خشک، عسل و لیمو، گل ختمی یا پنیرک ملایمتر هستند.
آیا میتوان چند گیاه را با هم دم کرد؟
مخلوطکردن تعداد زیادی گیاه، تشخیص حساسیت و تداخل را دشوار میکند. بهتر است ابتدا یک ترکیب ساده را امتحان کنید.
کودکان میتوانند دمنوش عسل و لیمو بخورند؟
کودکان بالای یک سال میتوانند کمی عسل را در آب ولرم مصرف کنند. به کودک زیر یک سال عسل ندهید. مصرف دمنوش گیاهی را با پزشک هماهنگ کنید.
آیا دمنوش سرماخوردگی با دارو تداخل دارد؟
بله. بعضی گیاهان با داروهای رقیقکننده خون، فشارخون، دیابت یا آرامبخش تداخل دارند. پیش از مصرف مداوم، نام گیاه را با پزشک یا داروساز بررسی کنید.
دیدگاه‌ها و پرسش‌های کاربران
تجربه‌ها، نظرات تخصصی و پاسخ‌های کارشناسان هوم سرویز
هنوز دیدگاهی برای این مقاله ثبت نشده است
شما اولین نفری باشید که سوال، نظر یا تجربه خود را درباره این موضوع مطرح میکند.
ارسال دیدگاه یا پرسش
دیدگاه شما پس از اعتبارسنجی ناظر در صفحه منتشر خواهد شد.