وقتی قطع آب و برق و گاز هم‌زمان اتفاق می‌افتد، بخش بزرگی از کارهای ساده خانه متوقف می‌شود. پمپ آب کار نمی‌کند، یخچال خاموش می‌شود و امکان پخت‌وپز یا گرم‌کردن خانه را هم از دست میدهید. در چنین وضعیتی، چند تصمیم درست در همان دقایق اول می‌تواند از خراب‌شدن مواد غذایی، آسیب‌دیدن وسایل برقی و ایجاد خطرهای جدی‌تر جلوگیری کند.
اولین چیزی که باید متوجه شوید این است که مشکل فقط مربوط به خانه شماست یا تمام ساختمان و محله را درگیر کرده است. سپس آب آشامیدنی، روشنایی و شارژ وسایل ارتباطی را مدیریت کنید. در ادامه به شما خواهیم گفت در هنگام قطعی آب، قطعی برق و قطعی گاز چه کارهایی باید انجام دهید و چه وسایلی را از قبل آماده کنید.
فهرست مطالب
در زمان قطع آب، برق و گاز چه کنیم؟
قطع‌شدن یکی از خدمات شهری همیشه به معنای خرابی داخل خانه نیست. ابتدا از همسایه‌ها یا مدیر ساختمان سؤال کنید که آن‌ها نیز با همین مشکل روبه‌رو شده‌اند یا نه. اگر قطعی گسترده باشد، دست‌کاری کنتور، پمپ، تابلو برق یا لوله‌های گاز فایده‌ای ندارد و حتی ممکن است خطر واقعی ایجاد کند.
در دقایق اول این کارها را انجام دهید:
- چراغ قوه را در دسترس قرار دهید و از روشن‌کردن شمع خودداری کنید.
- شیرهای آب را ببندید تا پس از وصل‌شدن ناگهانی آب، سینک یا حمام سرریز نکند.
- وسایل برقی حساس را از پریز بکشید.
- در یخچال و فریزر را باز نکنید.
- شارژ گوشی را برای تماس‌های ضروری نگه دارید.
- اگر بوی گاز احساس میکنید، هیچ کلید یا وسیله برقی را روشن یا خاموش نکنید.
- اطلاعیه‌های رسمی مربوط به زمان و علت قطعی را دنبال کنید.
قطع برق و گاز و آب ممکن است در چند دقیقه اول شبیه یک دردسر موقت به نظر برسد. با این حال، اگر قطعی چند ساعت ادامه پیدا کند، شرایط تغییر خواهد کرد. آب آشامیدنی، غذای سالم، دمای خانه و نیازهای پزشکی باید از همان ابتدا در اولویت قرار بگیرند.
| اتفاق | اقدام اولیه | کاری که نباید انجام دهید |
|---|---|---|
| قطعی آب | شیرهای باز را ببندید و ذخیره آب را بررسی کنید | آب مشکوک را بدون اطمینان از سلامت آن ننوشید |
| قطعی برق | چراغقوه را بردارید و وسایل حساس را از پریز بکشید | به سیم افتاده یا تابلو برق خیس دست نزنید |
| قطعی گاز | شیر وسایل گازسوز را ببندید | برای بررسی نشتی از کبریت یا فندک استفاده نکنید |
| بوی گاز | از ساختمان خارج شوید و با امداد گاز تماس بگیرید | داخل خانه تلفن نزنید یا کلید برق را لمس نکنید |
برای قطعی آب و برق و گاز چه وسایلی آماده کنیم؟
قرار نیست خانه را به انبار تجهیزات تبدیل کنید. چند وسیله ساده و سالم معمولاً از تعداد زیادی ابزار ناشناخته کاربردی‌تر هستند. چراغقوه، پاوربانک، رادیوی باتریخور، آب بسته‌بندی‌شده و مقداری غذای ماندگار، پایه یک مجموعه اضطراری مناسب را می‌سازند.
این وسایل را از قبل آماده کنید:
- چراغ قوه یا چراغ پیشانی
- باتری اضافه
- پاوربانک شارژشده و کابل مناسب
- آب آشامیدنی بسته‌بندی‌شده
- غذای ماندگار و قابل‌مصرف بدون پخت
- دربازکن دستی
- رادیوی باتریخور یا هندلی
- داروهای مصرفی اعضای خانواده
- جعبه کمک‌های اولیه
- پول نقد با اسکناس‌های کوچک
- پتوی سبک و لباس مناسب فصل
- فهرست کاغذی شماره‌های ضروری
این فهرست باید با شرایط خانواده هماهنگ شود. وجود نوزاد، سالمند، بیمار یا حیوان خانگی نیازهای تازه‌ای به آن اضافه می‌کند. برای تهیه فهرست کامل‌تر آب، غذا، دارو و تجهیزات اضطراری، مقاله وسایل ضروری در زمان جنگ را نیز بخوانید.
وسایل را در یک نقطه مشخص قرار دهید. چراغ‌قوه‌ای که در تاریکی پیدا نمی‌شود یا پاوربانکی که ماه‌هاست شارژ نشده، در لحظه قطعی چندان کمکی نخواهد کرد. بهتر است هر یک ماه یک بار سلامت تجهیزات و تاریخ مواد غذایی و داروها را بررسی کنید.
در زمان قطعی آب چه کنیم؟
در زمان قطعی آب ابتدا شیرهای باز را ببندید. اگر شیر ظرف‌شویی یا حمام باز بماند، ممکن است بعد از وصل‌شدن آب باعث سرریز شدن یا آب گرفتگی شود. ماشین لباسشویی و ظرف‌شویی را نیز تا پایدارشدن فشار آب روشن نکنید.
آب موجود را براساس کاربرد تقسیم کنید. آب بسته‌بندی‌شده یا ذخیره آشامیدنی را برای نوشیدن، پخت‌وپز و مصرف دارو کنار بگذارید. آب غیرآشامیدنی را می‌توان برای شست‌وشو یا سرویس بهداشتی استفاده کرد. این تفکیک ساده باعث می‌شود ذخیره سالم زودتر از حد لازم تمام نشود.
اگر پیش از قطعی از کاهش فشار آب باخبر شدید، ظروف سالم و تمیز را پر کنید. از ظرفی که قبلاً مواد شیمیایی، شوینده یا سوخت در آن نگهداری شده است استفاده نکنید. آب آشامیدنی باید در ظرف دربسته و دور از گرما و نور مستقیم بماند.
آیا آب لوله‌کشی بعد از وصل‌شدن قابل‌نوشیدن است؟
وصل شدن آب همیشه به معنای بازگشت فوری کیفیت عادی آن نیست. ابتدا چند لحظه آب سرد را باز بگذارید و رنگ، بو و شفافیت آن را بررسی کنید. اگر آب کدر است، بوی غیرعادی دارد یا درباره آلودگی شبکه هشدار داده شده، تا اعلام رسمی از آن برای نوشیدن و پخت‌وپز استفاده نکنید.
جوشاندن می‌تواند بعضی آلودگی‌های میکروبی را از بین ببرد، اما هر نوع آلودگی شیمیایی را برطرف نمی‌کند. بنابراین روش تصفیه را از روی حدس انتخاب نکنید. در صورت اعلام هشدار، همان دستورالعمل رسمی را دنبال کنید.
هنگام قطعی آب با پمپ ساختمان چه کنیم؟
در بسیاری از آپارتمان‌ها، قطعی برق باعث ازکارافتادن پمپ و در نتیجه قطع آب طبقات می‌شود. اگر مخزن خالی شده است، پمپ نباید بدون آب کار کند. کارکرد خشک می‌تواند به قطعات داخلی آن آسیب بزند.
بعد از وصل‌شدن آب، ابتدا پرشدن مخزن و رسیدن آب به ورودی پمپ را بررسی کنید. اگر پمپ روشن نمی‌شود، فشار مدام کم و زیاد می‌شود یا دستگاه بی‌وقفه کار می‌کند، آن را خاموش کنید. برای عیب‌یابی و تعمیر پمپ آب بهتر است از متخصص کمک بگیرید.
در زمان قطعی برق چه کنیم؟
در قطعی برق ابتدا مشخص کنید مشکل از شبکه است یا برق خانه. اگر فقط واحد شما برق ندارد، وضعیت فیوزها را از فاصله امن بررسی کنید. فیوزی را که دوباره قطع می‌شود، بارها بالا نزنید. این اتفاق ممکن است نشانه اتصال کوتاه، خرابی وسیله برقی یا مصرف بیش از ظرفیت مدار باشد.
وسایل حساس مانند تلویزیون، کامپیوتر، کنسول بازی و تجهیزات صوتی را از پریز جدا کنید. با وصل‌شدن برق احتمال نوسان وجود دارد. یک چراغ را روشن بگذارید تا متوجه بازگشت جریان شوید و بعد وسایل را به‌تدریج متصل کنید.
چراغقوه و چراغ شارژی از شمع امن‌تر هستند. اگر ناچار به استفاده از شمع شدید، آن را روی سطح ثابت و دور از پرده، فرش، کاغذ و دسترس کودکان قرار دهید. شمع روشن نباید بدون مراقبت رها شود.
مواد غذایی یخچال تا چند ساعت سالم می‌مانند؟
در یخچال و فریزر را تا حد ممکن بسته نگه دارید. یخچال بسته معمولاً مواد غذایی را حدود چهار ساعت سرد نگه می‌دارد. فریزر پر در صورت بازنشدن در، حدود ۴۸ ساعت و فریزر نیمه‌پر حدود ۲۴ ساعت سرما را حفظ می‌کند.
مواد غذایی فاسدشدنی که چند ساعت در دمای نامناسب مانده‌اند ممکن است ظاهر یا بوی غیرعادی نداشته باشند. برای تشخیص سلامت غذا آن را نچشید. گوشت، مرغ، ماهی، تخم‌مرغ، لبنیات و غذای پخته‌شده را با احتیاط بیشتری بررسی کنید.
نکات ایمنی بیشتر مربوط به نگهداری غذا، آب و دارو و همچنین خطر مونوکسید کربن در راهنمای قطعی برق مرکز کنترل و پیشگیری بیماری‌های آمریکا توضیح داده شده است.
استفاده از موتور برق در زمان خاموشی
موتور برق را هرگز داخل خانه، زیرزمین، انباری یا پارکینگ روشن نکنید؛ حتی اگر پنجره یا در پارکینگ باز باشد. مونوکسید کربن (Carbon Monoxide) گازی کشنده است که رنگ و بو ندارد و می‌تواند پیش از آنکه متوجه خطر شوید باعث مسمومیت شود.
ژنراتور باید در فضای باز و دور از پنجره، در و دریچه تهویه قرار بگیرد. اتصال مستقیم و غیراصولی آن به پریز خانه نیز خطرناک است. این کار ممکن است به سیم‌کشی آسیب بزند و جریان برق را به شبکه بازگرداند.
برای راه‌اندازی اصولی یا تعمیر موتور برق از متخصص کمک بگیرید. اگر فیوزها مرتب قطع می‌شوند یا پریزها داغ شده‌اند، پیش از وصل‌کردن برق اضطراری باید سلامت مدار توسط برقکار ساختمان بررسی شود.
در زمان قطعی گاز چه کنیم؟
در قطعی گاز ابتدا شیر اجاق، بخاری، پکیج و سایر وسایل گازسوز را ببندید. اگر هنگام وصل‌شدن گاز یکی از شیرها باز باشد، گاز وارد فضای خانه می‌شود. تا زمانی که از پایدارشدن جریان و سلامت وسایل مطمئن نشده‌اید، آن‌ها را روشن نکنید.
قطعی گاز با نشت گاز فرق دارد. اگر فقط شعله وسایل خاموش شده و بوی خاصی وجود ندارد، ممکن است شبکه دچار افت فشار یا قطعی شده باشد. با این حال، استشمام بوی گاز را باید یک خطر فوری در نظر گرفت.
اگر داخل خانه بوی گاز آمد چه کنیم؟
کبریت و فندک روشن نکنید. کلید برق، آیفون، هواکش و وسایل برقی را نیز لمس نکنید؛ یک جرقه کوچک برای ایجاد آتش‌سوزی کافی است. اگر بدون ایجاد خطر امکانش بود، در و پنجره را باز کنید و شیر اصلی گاز را ببندید.
همه افراد باید از ساختمان خارج شوند. پس از رسیدن به فضای باز با امداد گاز یا آتشنشانی تماس بگیرید. تا زمانی که متخصص محل را بررسی نکرده است، برای پیداکردن محل نشتی یا روشن‌کردن دوباره وسایل به خانه برنگردید.
نشتی‌های کوچک هم نباید با چسب، پارچه یا تعمیر موقت پوشانده شوند. شلنگ ترک‌خورده، بست نامناسب و اتصالات فرسوده به بررسی اصولی نیاز دارند. برای رفع مشکل می‌توانید از خدمات لوله‌کشی گاز ساختمان کمک بگیرید.
بدون گاز چگونه غذا و خانه را گرم کنیم؟
در فضای بسته از منقل، زغال، اجاق سفری یا کباب‌پز استفاده نکنید. این وسایل اکسیژن محیط را کم می‌کنند و ممکن است مونوکسید کربن تولید کنند. اجاق گاز و فر نیز وسیله گرمایش خانه نیستند.
اگر برق برقرار است، وسایل برقی سالم می‌توانند برای گرم‌کردن مقدار محدودی غذا استفاده شوند. چند وعده غذای آماده و ماندگار نیز وابستگی به وسایل پخت‌وپز را کمتر می‌کند. در هوای سرد، لباس چندلایه، پتو و محدودکردن رفت‌وآمد میان اتاق‌ها به حفظ گرما کمک خواهد کرد.
برنامه ۲۴ ساعته برای قطعی طولانی آب، برق و گاز
معلوم نیست قطعی چند دقیقه طول می‌کشد یا تا روز بعد ادامه پیدا می‌کند. به همین دلیل بهتر است تصمیم‌ها را مرحله‌به‌مرحله بگیرید. مصرف تمام ذخایر یا روشن‌کردن همه تجهیزات در ساعات اول، شما را برای ادامه قطعی بی‌دفاع می‌گذارد.
| زمان | اقدامات پیشنهادی |
|---|---|
| دقایق اول | بررسی گستردگی قطعی، بستن شیرها، جداکردن وسایل حساس و پیداکردن چراغقوه |
| ساعت اول | بررسی آب، غذا، دارو، شارژ گوشی و نیازهای اعضای خانواده |
| ۴ ساعت نخست | بازنکردن یخچال، مدیریت مصرف آب و دنبال‌کردن اطلاعیه‌ها |
| ۴ تا ۱۲ ساعت | آماده‌کردن غذای بدون پخت، تقسیم آب و بررسی دمای خانه |
| ۱۲ تا ۲۴ ساعت | ارزیابی مواد غذایی، داروهای یخچالی و امکان ادامه ماندن در خانه |
| بیشتر از ۲۴ ساعت | یافتن محل امن‌تر در صورت کمبود آب، سرمای شدید، گرمای خطرناک یا نیاز پزشکی |
اگر یکی از اعضای خانواده به دستگاه پزشکی برقی یا داروی یخچالی وابسته است، تا پایان شارژ یا خراب‌شدن دارو صبر نکنید. از همان ساعات نخست برای انتقال او به محل دارای برق پایدار یا دریافت راهنمایی پزشکی اقدام کنید.
کودکان، سالمندان و بیماران را فراموش نکنید
کودکان زودتر از بزرگسالان دچار ترس، گرمازدگی یا کم‌آبی می‌شوند. آب، غذای مناسب سن، دارو، پوشک و لباس اضافه آن‌ها را جداگانه آماده کنید. یک چراغ کوچک نیز می‌تواند تحمل تاریکی را برای کودک آسان‌تر کند.
سالمندان ممکن است برای حرکت در تاریکی به کمک نیاز داشته باشند. مسیر اتاق تا سرویس بهداشتی را خلوت نگه دارید و چراغ شارژی را در دسترس بگذارید. فهرست داروها، مقدار مصرف و شماره پزشک نیز باید روی کاغذ نوشته شود.
باتری سمعک، دستگاه سنجش قند، دستگاه فشارخون و تجهیزات تنفسی را بررسی کنید. اگر دستگاهی با برق کار می‌کند، درباره باتری جایگزین یا منبع تغذیه اضطراری آن از قبل تصمیم بگیرید.
چه زمانی ماندن در خانه خطرناک است؟
قطعی خدمات شهری به‌تنهایی همیشه به معنای لزوم تخلیه خانه نیست. مشکل زمانی جدی می‌شود که خطر دیگری به آن اضافه شود. در شرایط زیر باید از محل فاصله بگیرید و از نیروهای امدادی کمک بخواهید:
- بوی گاز یا صدای خروج گاز
- دود، جرقه یا بوی سوختگی سیم
- خیس شدن تابلو برق یا پریزها
- سقوط کابل برق در نزدیکی ساختمان
- سردرد و سرگیجه هم‌زمان چند نفر
- سرمای یا گرمای شدید و نبود وسیله ایمن برای کنترل دما
- تمام‌شدن آب سالم
- نیاز فوری به دستگاه یا داروی پزشکی
- اعلام تخلیه از سوی مراجع مسئول
سردرد، تهوع، گیجی و ضعف هم‌زمان چند نفر می‌تواند نشانه مسمومیت با مونوکسید کربن باشد. در این شرایط همه را به هوای آزاد ببرید و با اورژانس تماس بگیرید. دنبال منبع گاز نگردید و به هیچ وجه برای برداشتن وسایل به ساختمان برنگردید.
اشتباهات رایج هنگام قطع آب و برق و گاز
بازکردن مداوم یخچال یکی از رایج‌ترین اشتباه‌هاست. در هر بار بازشدن در، هوای سرد خارج می‌شود و زمان سالم ماندن غذا کاهش پیدا می‌کند. بهتر است پیش از باز کردن یخچال دقیقاً بدانید چه چیزی لازم دارید. در صورت خرابی یخچال می‌توانید از سرویس تعمیر یخچال فریز استفاده کنید.
روشن‌کردن موتور برق در پارکینگ، گرم‌کردن خانه با اجاق و استفاده از منقل در فضای بسته اشتباه‌های بسیار خطرناکی هستند. مونوکسید کربن دیده و بویده نمی‌شود. بازبودن پنجره نیز لزوماً این خطر را از بین نمی‌برد.
بعضی افراد پس از قطع‌شدن فیوز، آن را چند بار وصل می‌کنند. اگر فیوز دوباره قطع می‌شود، مدار احتمالاً مشکلی دارد. وصل‌کردن مکرر آن می‌تواند خرابی را بیشتر کند.
مصرف بی‌برنامه آب هم دردسرساز است. در ساعات اول قطعی مشخص نیست آب چه زمانی وصل خواهد شد. آب سالم را برای نوشیدن و پخت‌وپز کنار بگذارید و برای شست‌وشو از ذخیره جداگانه استفاده کنید.
جمع‌بندی
در زمان قطع آب، برق و گاز ابتدا باید خانه را از نظر نشتی، اتصالی و خطر آتش‌سوزی بررسی کنید. پس از آن نوبت مدیریت آب، مواد غذایی، روشنایی، شارژ گوشی و داروهاست. بیشتر دردسرها صرفاً از خود قطعی شروع نمی‌شوند؛ بلکه تصمیم عجولانه یا استفاده نادرست از وسایل جایگزین، آن‌ها را ایجاد می‌کند.
چند بطری آب، غذای بدون نیاز به پخت، چراغقوه و پاوربانک می‌توانند ساعات نخست را بسیار ساده‌تر کنند. محل شیرهای اصلی و کلید برق را نیز پیش از بحران یاد بگیرید و بلد باشید. لحظه تاریکی و اضطراب، زمان مناسبی برای پیداکردن آن‌ها نیست.
اگر تأسیسات خانه به بررسی یا تعمیر تخصصی نیاز دارد، می‌توانید درخواست خود را در هوم سرویز ثبت کنید.
سؤالات متداول درباره‌ی قطعی آب و برق و گاز
هنگام قطع هم‌زمان آب، برق و گاز اولین کار چیست؟
ابتدا گستردگی قطعی را بررسی کنید. سپس شیرهای باز را ببندید، وسایل برقی حساس را از پریز بکشید و چراغقوه را آماده کنید. اگر بوی گاز یا سوختگی احساس می‌شود، از ساختمان خارج شوید.
هنگام قطعی برق یخچال تا چند ساعت سرد می‌ماند؟
اگر در یخچال باز نشود، مواد غذایی معمولاً تا حدود چهار ساعت سرد می‌مانند. فریزر پر می‌تواند حدود ۴۸ ساعت و فریزر نیمه‌پر حدود ۲۴ ساعت دمای مناسب را حفظ کند.
آیا هنگام قطعی آب می‌توان آب لوله کشی را بعد از وصل‌شدن نوشید؟
اگر آب شفاف و بدون بوی غیرعادی است و هشدار رسمی درباره آلودگی منتشر نشده، معمولاً می‌توان پس از چند لحظه بازگذاشتن شیر از آن استفاده کرد. در صورت کدری، تغییر بو یا اعلام هشدار، آب را برای نوشیدن مصرف نکنید.
اگر بعد از قطعی گاز بوی گاز آمد چه کنیم؟
کلید برق و وسایل برقی را لمس نکنید و هیچ شعلهای روشن نکنید. در صورت امکان ایمن، شیر اصلی را ببندید و از ساختمان خارج شوید. سپس از فضای باز با امداد گاز یا آتشنشانی تماس بگیرید.
برای قطعی طولانی برق چه وسایلی لازم است؟
چراغقوه، باتری، پاوربانک، رادیوی باتریخور، آب آشامیدنی، غذای ماندگار و داروهای ضروری در اولویت هستند. اگر از موتور برق استفاده میکنید، دستگاه باید در فضای باز و دور از در و پنجره قرار بگیرد.
دیدگاه‌ها و پرسش‌های کاربران
تجربه‌ها، نظرات تخصصی و پاسخ‌های کارشناسان هوم سرویز
هنوز دیدگاهی برای این مقاله ثبت نشده است
شما اولین نفری باشید که سوال، نظر یا تجربه خود را درباره این موضوع مطرح می‌کند.
ارسال دیدگاه یا پرسش
دیدگاه شما پس از اعتبارسنجی ناظر در صفحه منتشر خواهد شد.